ღვინო უკეთესობისკენ გვცვლის

ამერიკულ ონლაინ-გამოცემა Unicorn Review-ში გამოქვეყნდა ჯეისონ ჯაკობეიტის სტატია - „ჯანდაბა ნეო-პროჰიბიციონისტებს. ღვინო მშვენიერია.“, რომელშიც ავტორი თანამედროვე ეპოქაში ალკოჰოლის მოხმარებისა და გავარცელებული მითების შესახებ წერს.

ღვინოს ყოველთვის განსაკუთრებული ადგილი ეჭირა ადამიანის ცხოვრებაში, რადგან იგი არასოდეს ყოფილა მხოლოდ სიამოვნების საგანი. იგი მჭიდროდ ეხება იმ ღრმა სურვილებსა და მისწრაფებებს, რომლებიც განსაზღვრავს, როგორ გვინდა ვიცხოვროთ, რას ვაფასებთ და როგორ ვეძებთ აზრს ყოველდღიურობაში. ღვინო თითქოს მუდმივად ახლოსაა იმასთან, რაც ადამიანურ სრულყოფილებად შეიძლება ჩაითვალოს - ყურადღებასთან, თვითშემეცნებასთან, ურთიერთობასთან და, ზოგადად, სამყაროსთან.

თანამედროვე ეპოქაში, სადაც ალკოჰოლის მოხმარება სულ უფრო ხშირად წარმოჩინდება როგორც საფრთხე და არა როგორც კულტურული პრაქტიკა, ღვინო იძულებულია თავი დაიცვას. ბოლო წლებში გაძლიერდა მედია-დისკურსი, რომელიც ამტკიცებს, რომ ალკოჰოლის ნებისმიერი რაოდენობა საზიანოა, და ამ პოზიციას ხშირად თან ახლავს მორალური ქვეტექსტი: თითქოს თავისუფლება და გაძლიერება სწორედ თავშეკავებაში, უარყოფასა და ასკეტიზმშია. ამგვარი მიდგომა ბევრს ახსენებს ძველ პურიტანულ განწყობებს, მხოლოდ თანამედროვე, ფსევდო-მეცნიერული ენით შეფუთულს.

მართალია, ახალგაზრდები დღეს ნაკლებად სვამენ ალკოჰოლს, თუმცა ღვინის სამყაროსთვის გაცილებით შემაშფოთებელია სხვა ტენდენცია: თავად ღვინის ერთგული მოყვარულებიც სულ უფრო ხშირად ამცირებენ მოხმარებას. ეს ადამიანები ათწლეულების განმავლობაში იყვნენ მაღალი ხარისხის ღვინის კულტურის საყრდენი - ისინი სვამდნენ რეგულარულად, ინტერესით, ფიქრითა და ემოციით. დღეს კი სწორედ მათი ჩართულობა ჩანს მყიფე და გაურკვეველი. ღვინო პირველად დგას საფრთხის წინაშე არა იმიტომ, რომ აღარ არსებობს კარგი ღვინო, არამედ იმიტომ, რომ ადამიანებს თითქოს ნაკლები სივრცე რჩებათ იმ ყურადღებისთვის, რომელსაც ღვინო მოითხოვს.

და მაინც, ღვინოს აქვს უნარი, რაც ძალიან ცოტა რამეს შეუძლია: იგი აფართოებს გამოცდილებას ისე, როგორც ხელოვნება. თუმცა განსხვავება იმაშია, რომ ღვინო არ გვტოვებს პასიურ დამკვირვებლებად. ნახატს ვუყურებთ, მუსიკას ვუსმენთ, ლექსს ვკითხულობთ - ღვინოს კი ვხვდებით სხეულით, გონებითა და ემოციით. ის მოითხოვს მონაწილეობას, დიალოგს, თანაშექმნას.

ღვინო შინაგან სივრცეს გვიბრუნებს. იგი გვასწავლის ყურადღებას - არა ზედაპირულს, არამედ იმ ღრმა, დაკვირვებულ ყურადღებას, რომელიც იშვიათად გვრჩება ეკრანებით სავსე ყოველდღიურობაში. კარგი ღვინო ამძაფრებს შეგრძნებებს და ამ შეგრძნებებს აზრისკენ მიმართავს. გემო, სურნელი, ტექსტურა ერთმანეთს ერწყმის და ნელ-ნელა აჩენს კითხვებს ვაზის ჯიშზე, ადგილზე, კლიმატზე და ადამიანზე, რომელმაც ეს ღვინო შექმნა. ეს პროცესი გვაბრუნებს იმ ინტელექტუალურ და ემოციურ მდგომარეობაში, სადაც ფიქრი და განცდა ერთმანეთისგან არ არის გამიჯნული.

ჩვენი კულტურა სულ უფრო ნაკლებ გამოცდილებას გვთავაზობს, რომელიც ერთდროულად სიხარულსაც გვანიჭებს და  ძალისხმევასაც მოითხოვს - საკუთარი შთაბეჭდილებების გააზრებასა და სიტყვიერად გამოხატვას. ღვინო ამ იშვიათ სივრცეს ინარჩუნებს. ის გვასწავლის, რომ სიამოვნება შეიძლება იყოს შრომატევადი და სწორედ ამიტომ - ღირებული. მისი ეფექტი პირდაპირ დამოკიდებულია იმაზე, რამდენ ყურადღებას ვუთმობთ. რაც უფრო ჩართულნი ვართ და ვცდილობთ მისი შინაარსის გაგებას, მისგან უფრო მეტი გვიბრუნდება.

ღვინო ჩვენს საზღვრებს გარეთ არსებულ სამყაროებს გვიშლის. ერთი შეხედვით, უბრალოდ ბურგუნდიის ღვინოს ვსვამთ, მაგრამ დროთა განმავლობაში ვხვდებით, რომ ბურგუნდია მხოლოდ რეგიონი კი არა, აზროვნების სტილია. იქ ღვინო გამოხატავს ბუნებისადმი მოკრძალებას, ადგილის პატივისცემას და ცვლილებების მიღებას. ეს კულტურა არჩევანს აკეთებს მრავალფეროვნებაზე, უნიკალურობაზე და არა იდეალიზებულ სრულყოფილებაზე. ასეთი ღვინო გვასწავლის სად არის  ადამიანის ადგილი ბუნებაში.

სხვა რეგიონები -  მაგალითად, ბორდო ან სამხრეთ რონი - განსხვავებულ მსოფლმხედველობას გვთავაზობენ. აქ მეღვინეობა უფრო შემოქმედებითი აქტია, ბუნების მართვა და მიმართულება. შერევა, კორექცია და არჩევანი კულტურული პრიორიტეტების გამოხატულებაა. ამ ღვინოებშიც მკაფიოდ იკითხება მათი შემქმნელების ხასიათი და საზოგადოება, რომელმაც ისინი შექმნა.

ღვინო გვასწავლის იმასაც, რასაც თანამედროვე ენაში „სონდერს“ უწოდებენ -  განცდას, რომ სხვათა შინაგანი სამყაროები ისეთივე რთული და მძიმეა, როგორც ჩვენი. თითოეული ღვინო პატარა მედიტაციაა სხვის ცხოვრებაზე, სხვის ხედვაზე, სხვის არჩევანზე. ის გვაიძულებს შევჩერდეთ და მართლა დავინახოთ ის, რაც ჩვენს მიღმაა.

დღევანდელ სამყაროში, სადაც სტრესი და ფიქრის შეუძლებლობა ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად იქცა, ღვინო ხშირად არასწორად ფასდება. მას აკრიტიკებენ როგორც საფრთხეს, მაშინ როცა იგი ბევრისთვის არის საშუალება შინაგანი წონასწორობისა და სიღრმის დასაბრუნებლად. ეს არ ნიშნავს, რომ ღვინო გვაქცევს უკეთეს ადამიანებად, მაგრამ მას შეუძლია დაგვიბრუნოს საკუთარი თავი -  უფრო შეგნებული, უფრო მგრძნობიარე, უფრო ცოცხალი.

ძველი ცივილიზაციები ამას კარგად ხვდებოდნენ. დიონისე იყო არა მხოლოდ ღვინის ღმერთი, ის  შემოქმედებისა და შთაგონების ღმერთიც იყო. ფილოსოფოსები და მწერლები ღვინოს ხედავდნენ როგორც სიბრძნის, სიხარულისა და ადამიანური ემოციების თანამგზავრს. ეს ხედვა დღეს თითქოს დავიწყებულია, თუმცა ღვინო კვლავ ინარჩუნებს ამ პოტენციალს.

ჩვენ ღვინოს თავიდან ისე ვეპყრობით, თითქოს მას ვფლობდეთ. გამოცდილებასთან ერთად კი ვხვდებით, რომ სინამდვილეში ის თავად გვფლობს და უკეთესობისკენ გვცვლის.

© ღვინის კლუბი/vinoge.com