The Wine Enthusiast-ზე გამოქვეყნდა კლარა ნიუმანის სტატია ტერმინ „სომელიეს“ შესახებ, კერძოდ, როგორ იცვლება აღნიშნული ტერმინის მნიშვნელობა და რამდენად განზოგადებულ შინაარსს იძენს ჩვენს რეალობაში.
ტერმინი „სომელიე“ ნელ-ნელა კარგავს თავის თავდაპირველ, მკაფიო მნიშვნელობას. ტრადიციულად, სომელიე გულისხმობდა ღვინის პროფესიონალს — ადამიანს, რომელიც ღრმად ერკვევა ღვინის წარმოებაში, შენახვასა და სწორად მიწოდებაში. სწორედ ღვინო იყო ამ ცნების ბირთვი, და მისგან დაშორება ამ ტერმინის არსის განზავებას ნიშნავს.
დღეს კი სურათი საგრძნობლად შეიცვალა. „სომელიე“ აღარ შემოიფარგლება მხოლოდ ღვინით: ეს სტატუსი უკვე სხვადასხვა სასმლის სპეციალისტებმა აითვისეს — წყლის, სიდრის, საკეს, ჩაისა თუ ყავის ექსპერტებმა. თუმცა პროცესი აქ არ შეჩერებულა. ტერმინი გავრცელდა საკვებ პროდუქტებზეც: უკვე არსებობენ ზეითუნის ზეთის, ცხარე სოუსის, თაფლის, ყველის და ზღვის პროდუქტების „სომელიეებიც“.
თანამედროვე რეალობაში ეს ტენდენცია კიდევ უფრო შორს წავიდა — ტიტული მოირგეს ადამიანებმა, რომლებიც სრულიად განსხვავებულ სფეროებში საქმიანობენ: წიგნების, სამაგიდო თამაშების, პარფიუმერიის ან თუნდაც მოგზაურობის კურატორებმა. შედეგად, „სომელიე“ ნელ-ნელა გადაიქცა ზოგად, პრესტიჟულ, მაგრამ ნაკლებად კონკრეტულ ტერმინად.
ამ პოპულარობის ერთ-ერთი მიზეზი მისი ჟღერადობა და კულტურული კონოტაციაა: სიტყვა ფრანგულია, ავტორიტეტულად ისმის და პროფესიონალიზმის განცდას ქმნის. ის ადამიანს არა უბრალოდ ენთუზიასტად, არამედ მეგზურად წარმოაჩენს, რომელსაც სიღრმისეული ცოდნა აქვს.
თუმცა ტერმინის ისტორია გაცილებით პრაგმატულია, ვიდრე მისი დღევანდელი აღქმა. თავდაპირველად ის აღნიშნავდა ადამიანს, რომელიც ტვირთს ეზიდებოდა ან აკონტროლებდა, მოგვიანებით კი — დიდგვაროვანის საკვებისა და სასმლის მართვაზე პასუხისმგებელ პირს. მხოლოდ მოგვიანებით დამკვიდრდა მისი კავშირი რესტორნის ღვინის სპეციალისტთან.
ტერმინის პოპულარობაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მედიამაც, განსაკუთრებით დოკუმენტურმა ფილმმა „Somm“-მა, რომელმაც ფართო აუდიტორიას გააცნო ეს პროფესია და გარკვეულწილად „გაარომანტიზა“ კიდეც.
დღეს, როცა ტერმინი ფართოდ არის ცნობილი, ბევრს სურს მისი გამოყენება საკუთარი პროფესიის აღსაწერად. თუმცა ეს ტენდენცია კრიტიკასაც იწვევს. ზოგი პროფესიონალი მიიჩნევს, რომ მსგავსი შინაარსობრივი გაფართოება ამცირებს ტერმინის მნიშვნელობას და აზიანებს ნდობას ღვინის სფეროში. მათი აზრით, სხვადასხვა დარგის ექსპერტებმა უნდა მოძებნონ საკუთარი, სპეციფიკური დასახელებები — ისე, როგორც ეს ლუდის სპეციალისტებმა შეძლეს.
საბოლოოდ, საკითხი არა კონკრეტულ სიტყვასთან თუ ტერმინთან დაკავშირებით უნდა დაისვას, არამედ მნიშვნელობაზე: ყველა ექსპერტს არ სჭირდება „სომელიეს“ ტიტული. ამ ტერმინის არსი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ღვინოსთან, და მისი უკონტროლო გავრცელება სწორედ ამ კავშირს ასუსტებს.
© ღვინის კლუბი/vinoge.com