ბრიტანულ ჟურნალ Decanter-ის 2025 წლის ოქტომბრის ნომერში დაიბეჭდა ენდრიუ ჯეფორდის სტატია, რომელშიც ერთ-ერთი განსაკუთრებული ვაზის ჯიშის, შენენ ბლანის შესახებ მოგვითხრობს.
შენენ ბლანი — გაცილებით მეტია, ვიდრე უბრალოდ ჯიში. ის წარმოადგენს ღვინის პოტენციალთა მრავალფეროვან სამყაროს, რომელიც ზუსტად გადმოსცემს ადგილის მიკუთვნებულობას.
ღვინის სამყაროში ბევრი ჩვენგანი ჯიშებზე ისე ვსაუბრობთ, როგორც ნაცნობ მეგობრებზე, იდენტობის ღერძებზე, რომელთა მეშვეობითაც შეგვიძლია „ქაოსის“ დალაგება და ამ ფართო, რთული სამყაროს გათავისება. მაგრამ ენდრიუ ჯეფორდის მიხედვით, სწორედ ეს მიდგომაა — ჯიშური მითი და ფიქსაცია — რაც ხელს გვიშლის ღვინის ნამდვილ არსთან მიახლოებაში.
2025 წლის ივლისში, საფრანგეთში — ანჟერში და ტურში — გამართული შენენ ბლანის საერთაშორისო ფესტივალი გახდა მისთვის ის ადგილი, რამაც კიდევ ერთხელ დააფიქრა იმაზე, თუ რამდენად შეზღუდულია ჯიშზე ორიენტირებული აზროვნება. ჯეფორდი წერს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ გენეტიკურად განსაზღვრული ჯიშია და მისი გლობალური განაწილებაც ციფრებითაა მოცემული (საუკუნის მონაცემებით: სამხრეთ აფრიკაში 16,200 ჰექტარი, საფრანგეთში — 10,700 ჰექტარი), რეალურად შენენი არის არა სტატიკური ჯიში, არამედ შესაძლებლობათა სერია, რომელიც თავს ავლენს მხოლოდ კონკრეტულ ადგილზე, კონტექსტსა და მევენახე-მეღვინის ხედვასთან თანხვედრისას.
შენენი, როგორც ჯეფორდი აღწერს, არის "ქამელეონისებური" ჯიში, რომელსაც სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვა იდენტობა აქვს. მისი გამორჩეული თვისებაა პლასტიკურობა — ანუ უნარი, ადაპტირდეს გარემოსთან და მრავალფეროვანი სახით გამოიხატოს. მაგალითად, საფრანგეთის ლუარის რეგიონში შენენი მრავალფერად წარმოგვიდგება:
თუმცა შენენის საიდუმლო არა მხოლოდ გეოგრაფიაში, არამედ დროშია — ის ღვინოა, რომელიც სეზონების და წლების განმავლობაშიც ტრანსფორმირდება: მწიფობის სხვადასხვა ეტაპზე გვაძლევს სრულიად განსხვავებულ შეგრძნებებს — მწარე მწვანე ნოტებიდან დაწყებული, ყვავილოვანი-ხილის მდიდარ ბუკეტამდე და შემოდგომის ოქროსფერი ლიქიორით დამთავრებული.
განსაკუთრებული ადგილი უკავია სამხრეთ აფრიკას, სადაც შენენი ყველაზე ფართოდ არის გაშენებული. თუმცა, იქაური სტილი განსხვავებულია: ღვინოები უფრო მძლავრი ტანინების მქონენი არიან, ხშირად ატარებენ თაფლის, მტვრის, ქვისა და ტროპიკული ხილის ნოტებს. და მაინც, ჯეფორდი აღნიშნავს, რომ სამხრეთ აფრიკელი მეღვინეები სულ უფრო მეტად იკვლევენ თავიანთ ვენახებს, უსმენენ მიწას, ამჩნევენ ნიუანსებს და ვითარდებიან, რაც იწვევს ღვინოების გაფაქიზებას, შინაგან სიმშვიდესა და მეტ ავთენტურობას.
ამ ყველაფრის ფონზე, ჯეფორდი გვაბრუნებს მთავარ მესიჯთან: შენენი არის არა ერთი, არამედ მრავალი — ანუ “არაჯიშური ჯიში”, რომელიც ასახავს ადგილს, დროს, ხელოვანსა და ბუნებას მთლიანობაში. და სწორედ ასეთ "მთარგმნელ ჯიშებზე" დგას თანამედროვე ღვინის მომავალი, არა სტანდარტიზებულზე, არამედ ადგილობრივზე, განცდაზე, მრავალფეროვანზე.
ენდრიუ ჯეფორდის ეს სტატია აფასებს შენენ ბლანის უნიკალურობას არა როგორც კონკრეტულ ჯიშს, არამედ როგორც მეტაფორას მრავალფეროვნებისა და ადგილის ჭეშმარიტების გადმოსაცემად. ის გვაიძულებს გადავხედოთ ჩვენი მიდგომების სიმარტივეს და გვიწვევს, დავივიწყოთ მითოლოგიური წარმოდგენები ზოგიერთ ჯიშზე და მივუბრუნდეთ იმას, რაც ღვინოს ნამდვილს ხდის — მიწას, ადამიანსა და დროს.
© ღვინის კლუბი/vinoge.com