ცნობილ ბრიტანულ გამოცემაში, Club Oenologique-ში გამოქვეყნდა დევიდ კერმოდის სტატია ფორთოხლისფერი ღვინოების შესახებ, სადაც ავტორი ზაფხულში გასასინჯ ქართული ღვინის შესახებაც წერს.
ერთ დროს პოპულარული ფრაზა – „მომავალი ნათელია, მომავალი ფორთოხლისფერია“ – შესაძლოა ბრიტანეთში უკვე მივიწყებულია, მაგრამ ფორთოხლისფერი ღვინოების თემა სულ უფრო აქტუალური ხდება. ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ამ ღვინის გარშემო ბევრს საუბრობდნენ, მაგრამ მისი რეალური გავრცელება და აღიარება მხოლოდ ახლა დაიწყო. ბრიტანეთში, მაგალითად, საცალო ვაჭრობის ქსელ Majestic-ში გასულ წელს ფორთოხლისფერი ღვინის გაყიდვები თითქმის გასამმაგდა. აშკარაა, რომ ახლა დროა უკეთესად გავეცნოთ ამ უძველეს და განსხვავებულ სტილს – განსაკუთრებით ზაფხულში.
თუმცა ფორთოხლისფერი ღვინო შეიძლება ახალ და მოდურ ტენდენციად აღიქმებოდეს, სინამდვილეში ის მსოფლიოს უძველეს ღვინის მწარმოებელ კულტურასთან – საქართველოსთან არის დაკავშირებული. საქართველოში ამ ღვინოს „ქარვისფერ ღვინოს“ უწოდებენ – ტერმინი, რომელიც უფრო ელეგანტურად ჟღერს, ვიდრე „ფორთოხლისფერი ღვინო“. ქარვისფერი ღვინოების დახვეწილი, ხშირ შემთხვევაში ოდნავ თხილიანი და მარილიანი ხასიათი მათ განსაკუთრებულად რთულად აღსაქმელს, მაგრამ არანაკლებ მიმზიდველს ხდის. ეს სტილი ხშირად ან ძალიან უყვართ, ან საერთოდ არ მოსწონთ – ანუ, მარტივად რომ ვთქვათ, „მარმიტის ღვინოა“ (Marmite wine).
საქართველოში ქარვისფერი ღვინო არა მხოლოდ უძველესი ტრადიციაა, არამედ კულტურული იდენტობის ნაწილიც. აქ ის მზადდება ქვევრში – მიწაში ჩაფლულ დიდ თიხის ჭურჭელში, რომელიც ღვინის მწარმოებელმა კულტურამ დაახლოებით 8 000 წლის წინ შექმნა. სწორედ ამ მეთოდს აქვს მინიჭებული UNESCO-ს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსი.
ფორთოხლისფერი ღვინის მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი არის ის, რომ იგი მზადდება თეთრი ყურძნის ჯიშებისგან, მაგრამ წითელი ღვინის მსგავსად – ანუ კანთან კონტაქტით, რაც მის ფერს, სტრუქტურას, ტანინებსა და არომატებს განსაზღვრავს. ამგვარი მეთოდით ღვინო იღებს არა მხოლოდ ფორთოხლისფერ შეფერილობას, არამედ უფრო ღრმა, რთულ, ხშირად მცენარეულ და მშრალ გემოს. ფორთოხლისფერი ღვინო სასურველია შედარებით გრილად მიირთვათ, მაგრამ არა ძალიან ცივად – გადაჭარბებული გაციება ტანინებს უსიამოვნოდ გამოყოფს და ღვინის არომატულ სიღრმეს აფერმკრთალებს.
წლევანდელი ზაფხულისთვის შერჩეულ ფორთოხლისფერ ღვინოებს შორის გვხვდება ავსტრიული Weisser Mulatschak, რომელიც ბუნებრივად შემღვრეულია და გამოირჩევა ვარდის, ირისის და ლიჩის (ჩინური ქლიავი) არომატებით – შესანიშნავია წვეულების გასახსნელად. ამავე სიაშია ქართული Teliani Valley-ს Glekhuri Kisi Qvevri 2022, რომელიც ქისი ჯიშისგანაა დამზადებული და ექვსი თვის განმავლობაში ქვევრშია დადუღებული. ღვინო გამოირჩევა ფორთოხლის ყვავილის, თაფლისა და სანელებლების არომატით, ხოლო გემოში ვლინდება ტროპიკული ხილისა და როზმარინის ტონები.
Georgian Wine House-ის მიერ წარმოებული M&S Kisi Qvevris 2022 კი ერთ-ერთი პირველია, რომელიც ბრიტანულ სუპერმარკეტებში ფართოდ გავრცელდა. მას ვარდის ფურცლებისა და გვირილას არომატები აქვს, ხოლო გემოში ფორთოხლის ქერქის, ზაფრანისა და თხილის ნოტები იგრძობა. ამ სიაში ასევე ვხვდებით სიცილიიდან წარმოშობილ Santa Tresa Insieme Orange-სა და სამხრეთ აფრიკული წარმოშობის Oranje Viognier-ს – ორივე გამოირჩევა ტროპიკული ხილის სიუხვითა და დახვეწილი სტრუქტურით.
ავტორის მიერ დასახელებული ფორთოხლისფერი ღვინოების ჩამონათვალი ასე გამოიყურება:
რაც შეეხება საქართველოს, ის, როგორც ფორთოხლისფერი ღვინის სამშობლო, დღესაც ინარჩუნებს ლიდერის სტატუსს ამ მიმართულებით. ქვევრის ტექნოლოგია ღვინის დაყენების პროცესს სიღრმეს და სულიერებას ანიჭებს – ქართველი მეღვინეები კი, როგორც მცირე საოჯახო მარნები, ასევე უკვე საერთაშორისო მასშტაბის მწარმოებლები, განაგრძობენ ამ ტრადიციის შენარჩუნებას.
თუ აქამდე მხოლოდ ფორთოხლისფერი ღვინის სახელი იცოდით, ახლა დროა მისი გემო და თვისებებიც გამოსცადოთ. ამ სტილს განსაკუთრებული როლი აქვს არა მხოლოდ ღვინის განვითარების თვალსაზრისით, არამედ ის კულტურული და ისტორიული ღირებულების მატარებელიცაა — განსაკუთრებით მაშინ, როცა ის საქართველოს მეღვინეობის უძველეს ფესვებზეა დამყარებული.
© ღვინის კლუბი/vinoge.com